ساختمانهاي مقاوم !

 ساختمانهای مقاوم !

چندي است بازارهايي درست شده كه بادبندها را اجاره مي دهند و مالكان   ،  بادبند  اجاره اي  را  پس  از بازديد  مهندس ناظر  شهرداري ،  از ساختمان  برداشته  و  به  صاحب آن پس مي دهند! داشتن ساختمان هاي نامقاوم جاي شگفتي ندارد ،  هنگامي  كه  بدانيم  در اين كشور ساختمان هايي وجود دارند كه با نصب بادبند  اجاره اي و موقت ساخته شده اند  و بادبند پس از بازديد مهندس ناظر شهرداري ،  از روي  ساختمان برداشته شده و به صاحب آن ( اجاره دهنده )  پس داده شده  است .   تا زماني كه كنترل  و نظارت تنها  بحث  بازدارندگي  را  به  همراه داشته باشد ، تجربه نشان داده كه   نظارت موفق نخواهد بود ، چرا كه هيچ پروسه اي براي تشويق وجود ندارد ...

در سالن هاي سبك صنعتي به جاي نيروي زلزله ، معمولا بار باد همراه با بارهاي ثقلي حاكم  بر طراحي سازه است .  بنابراين   به مهاربندها  در اين قبيل سازه ها ، بادبند مي گويند . شكل  بادبندها  اغلب  ضربدري است ، اما انواع ديگري هم متداول است .

در ساختمان هاي با اسكلت فلزي ( و گاه با اسكلت بتني ) نيز به مهاربندهاي فلزي ، بادبند مي گويند ، هر چند اين  مهاربندها براي  حفظ پايداري ساختمان  در مقابل نيروهاي  جانبي  زلزله طراحي و اجرا مي شوند . در ساختمانهاي با اسكلت بتن مسلح در صورت نياز ، اغلب از ديوار برشي استفاده مي شود .  چون مشخص نيست زلزله در چه زماني رخ مي دهد ، بادبند ( يا ديوار برشي ) بايستي  به  صورت  اصولي  و همراه  اسكلت  ساختمان طراحي و اجرا شوند .  رواج بادبندهاي اجاره اي نتيجه سياست هاي نادرستي  است  كه  در  بخش ساختمان  و  مسكن  كشور اعمال شده است .

مواردي در ساختمان هاي با اسكلت بتن مسلح توسط برخي  از  دوستان  و  همكاران  گزارش  شده  است .  ميلگردها طبق  نقشه كار  گذاشته مي شوند  و  پس از بازديد مهندس ناظر و قبل از بتن ريزي  برداشته مي شود !  يا ميلگردهاي اصلي تيرچه هاي  بتني  در سقف تيرچه و بلوك به گونه اي كار مي شود كه تنها آن بخش از ميلگرد كه در  دو سر  تيرچه   از بتن بيرون است طبق سفارش باشد و در وسط  تيرچه كه لنگر خمشي بيشتر است ،  متاسفانه ميلگرد كمتري كار گذاشته گذاشته مي شود تا ظاهر  كار  حفظ شود !  فروش حق امضاء و برگه  و . . نيز در همين راستا گسترش يافته است . نتيجه کار هم مشخص است :  احداث بناهای به  ظاهر زيبا اما فاقد هويت معماری و غير مقاوم که با کوچکترين تکان زلزله فرو می ريزد  و بر سر ساکنانش آوار می شود . بوئين زهرا و طبس و منجيل و رودبار و قائنات و بم و . . . نيازی به يادآوری ندارند .  حتی طول عمر اين ساختمانهای به اصطلاح بساز و بفروشی بسيار کوتاه و کمتر از ۲۰ سال است ...

عليرغم اهميت جوش در ساختمانهای فلزی و نقش آن در ايمنی و مقاومت ساختمان در کشور ما هنوز راهکاری اساسی و جامع در ارتباط با بررسی و کنترل کيفی فرآيند جوش در ساختمانها بوجود نيامده است. هر از چند گاهی واقعه هايی مانند زلزله بم مديران را به تلاش واميدارد تا فکری در اين رابطه بکنند ... اما مانند اغلب تصميمات مديريتی کشور تمامی تلاشها به ارائه دستورالعملها و مصوبات شتابزده و ناکارآمد منتهی ميگردد. اما در ادامه اخباری را در ارتباط با موضوع مورد بحث خواهی ديد ... بخوانيد جالب است :

در بررسی انجام شده طی بازديد از ۲۰ ساختمان اسکلت فلزی تنها در ۴ ساختمان اتصال الکترودها بطور صحيح انجام گرفته بود. ( همشهری ۲۴ ارديبهشت ۷۹)

تنها فرد مسئول در قبال کيفيت ساختمان و رعايت آيين نامه مهندس ناظر ساختمان است. با توجه به برنامه آموزش دوره های مهندسی اغلب مهندسان نيز از قواعد و آيين نامه های اجرايی مربوط به جوشکاری کم اطلاع و يا بی اطلاع هستند ... شورای شهر تهران در مصوبه اخير خود بازرسی ساختمان را در بعضی زمينه ها اجباری کرده که در اين طرح گواهی بازرسی که از سوی مرجع ذی صلاح بازرسی مهندسی صادر میشود از متقاضيان دريافت پايان کار خواسته خواهد شد.

به گفته رييس انجمن جوشکاران ۵۰ درصد از ساختمانهای ساخته شده در تهران از ويژگيهای استاندارد جوشکاری برخوردار نيستند. نگاهی به ساختمانهايی که در ساير نقاط کشور ساخته میشوند نشان میدهد تقريبا کنترلی بر کيفيت و چگونگی جوشکاری آنها صورت نميگيرد. ( همشهری ۴ آذر ۸۲)
مهندس زراعتی رييس ستاد بررسی تخريب ساختمانهای دولتی و عمومی بم: در تمامی سازه های شهر بم در بخش دولتی و خصوصی جوشکارهای غير حرفه ای و غير فنی بکار گرفته و صرفا آهن آلات بهم متصل شده اند.... در ابتدای سال بعد مهندسين عمران برای تمديد پروانه کار بايد دوره جوشکاری ساختمان را بگذرانند (به استناد مواد  ۴ و ۲۱ آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسی) ..... کارگران بخش ساختمان مکلفند از ۱/۴/۸۳ در سه رشته جوشکاری آرماتوربندی و بتون ريزی کارت مهارت دريافت کنند . ( 7/12/82 عمران شمال)

ناامنی ساختمان‌ها و گناه مهندسان ناظر!

ناامنی ساختمان‌ها و گناه مهندسان ناظر!

هر از چند گاهی پس از وقوع یک زمین‌لرزه یا به بهانهٔ فروریختن یک ساختمان یا رخ‌دادن حادثه‌ای دیگر، بحث ایمن‌سازی، کنترل کیفیت کنترل ساختمان، نظارت بر ساخت و سازها و نقش مدیریت شهری زنده می‌شود و این زخم کهنهٔ چندین ساله سرباز می‌کند.
آیا مسئولیت درست کار نکردن همهٔ نهادها و عوامل مؤثر در ساخت و ساز تنها بر عهدهٔ مهندس ناظر است؟
هر از چند گاهی پس از وقوع یک زمین‌لرزه یا به بهانهٔ فروریختن یک ساختمان یا رخ‌دادن حادثه‌ای دیگر، بحث ایمن‌سازی، کنترل کیفیت کنترل ساختمان، نظارت بر ساخت و سازها و نقش مدیریت شهری زنده می‌شود و این زخم کهنهٔ چندین ساله سرباز می‌کند. مطبوعات و صدا و سيما هر یک به سهم خود اشاره‌ای گذرا به موضوع می‌کنند و پس از چندی باز ماجرا به محاق فراموش می‌رود و مسائل مهم‌تر و عاجل‌تر ذهن ما و صفحات روزنامه‌ها را پر می‌کند و می‌ماند تا رخدادی دیگر. و البته در این اشاره‌های گذرای رسانه‌ها چیزی که بیشتر به‌چشم می‌خورد مقصر شناختن و محکوم کردن مهندس ناظر است که این روزها خیلی باب شده و رفته رفته توی تاکسی و صف اتوبوس هم وصف بی‌مسئولیتی و ناکارآمدی مهندسان ناظر را می‌شنویم...